Mozaika Berdyczowska

Nr 5 (100) 2011 r.

Від редакції

Фелікс Броніславович Пашківський
 

Фелікс Броніславович Пашківський (14.09.1951–10.10.2003) — відомий педагог, публіцист, дослідник — краєзнавець, громадський діяч. Стояв біля витоків Бердичівського регіонального осередку Спілки поляків в Україні і Ради Бердичівської польської організації Товариства української мови ім. Т. Г. Шевченка. Тривалий час очолював загальноосвітню школу № 3 м. Бердичева, брав активну участь у діяльності Всеукраїнської спілки краєзнавців і Житомирського науково-краєзнавчого товариства дослідників Волині. Разом із Ларисою Анатолівною Вермінською заснував і редагував польську газету — двомісячник «Mozaika Berdyczowska». Автор багатьох науково-краєзнавчих та літературно-критичних праць. Dalej

ХІХ Світовий Форум Полонійної Преси

ХІХ Світовий Форум Полонійної Преси
 

Протягом тижня з 5 до 12 вересня у Тарнові (Польща) відбувався вже ХІХ Світовий Форум Полонійної Преси. Вперше Форум проходив під патронатом Парламенту Євросоюзу.

Його урочисте відкриття мало місце 5 вересня у Тарнові, куди з’їхалися журналісти полонійних видань з 27 країн світу. У цей же день були проголошені результати міжнародного літературного конкурсу ім. Г. Циганіка «Повернення до джерел». Першу премію вручено Славі Ратайчак (Німеччина, видання BIEGUS) за оповідання «Щасливі дюни», у якому розповідається про кохання, що розвивається на тлі чудової природи Словінського Національного Заповідника. Другу премію отримала Тетяна Колясінська (США, видання ANIOŁY) за нарис «Моя Польща», у якому йдеться про почуття людини, що була змушена покинути свій рідний край і виїхати за кордон. Третя премія дісталася Ларисі Вермінській (Україна, видання MOZAIKA BERDYCZOWSKA) за репортаж «Загублені у лісах» про перший в СРСР експериментальний польський автономний район імені Юліана Мархлевського. Dalej

Historia zaprzepaszczonych szans

Chmielnicki, Katarzyna II, Potiomkin
 

Dzieje Polski ostatnich stuleci to dzieje rywalizacji z Moskwą o dominację nad terenem położonymi na wschód od etnicznych terenów polskich i na zachód od etnicznych terenów rosyjskich. Czyli mniej więcej przestrzenią, na której znajdują się dziś Litwa, Białoruś i Ukraina. Najpierw w rywalizacji tej Polska była stroną znacznie silniejszą. Dzięki atrakcyjnemu modelowi cywilizacyjnemu potrafiła przyciągnąć do siebie mieszkańców tych ziem i stworzyć wielonarodową Rzeczpospolitą. Dalej

Wydarzenia w Polsce

Wrzesień—październik 2011 r.

Wydarzenia w Polsce
 

W wyborach parlamentarnych najwięcej Polaków oddało swój głos na Platformę Obywatelską (premiera Donalda Tuska): aż 39,2 proc. Na Prawo i Sprawiedliwość (Jarosława Kaczyńskiego) zagłosowało 29,6 proc. Zaskoczeniem jest wysokie, trzecie miejsce nowego ugrupowania Ruchu Janusza Palikota — 10,0 proc. Pokonał on Polskie Stronnictwo Ludowe, które zdobyło 8,4 proc. Szokująco niski okazał się wynik Sojuszu Lewicy Demokratycznej (8,2 proc.). — Możliwe, że były to ostatnie wybory Sojuszu — komentował rozczarowany były prezydent Aleksander Kwaśniewski. Dalej

Добра королева Ядвіга

 

Ядвіга, ще будучи майже дитиною, прибула до Польщі. Для неї це була незнайома країна, бо вона народилася і виховувалася в Угорщині. Ядвіга знала, що має правити в Польщі, керувати цією країною, дбати про добробут її мешканців. В Кракові вона довідалась, що поляки прагнуть, її шлюбу з великим князем Литви. Чула, що він набагато старший від неї і що він — язичник. Незважаючи на це, Ядвіга погодилась стати його дружиною,тому що розуміла,що цього вимагає добробут Польщі. Ставши королевою, управління країною довірила чоловікові, а сама зайнялася справами простого люду: ставала на захист бідних та знедолених, піклувалася про них. Такою, власне, і залишилася в пам’яті польського народу. Dalej

Żeby nie zapomnieć o języku i o Macierzy

 

Gdy kilkanaście lat temu zabraliśmy się za wydawanie «Mozaiki Berdyczowskiej», nikt nie myślał, że uda się wydać sto numerów. Myśleliśmy tylko o tym jednym, byle się ukazał.

Pamiętam dobrze, jak to się zaczęło. Był koniec lata 1994 roku. Szliśmy we trójkę brzegiem Gniłopiaci: Larysa Wermińska — obecna redaktor naczelna «Mozaiki», Feliks Paszkowski — pierwszy szef «Mozaiki». Zaczęliśmy się zastanawiać, czy byłoby możliwe wydawanie polskiego pisma w Berdyczowie. I doszliśmy do wniosku: tak, to jest możliwe. Ale na razie wydajmy przynajmniej jeden numer... Dalej

Polskie tradycje doroczne

 

Jesień
Nadeszła pora powolnego zamierzania życia. Kończył się rok obrzędowy, a w Kościele katolickim rok liturgiczny. Ludzie wkraczali w niezwykły czas końca jednego i początku kolejnego roku. Pierwszą oznaką niedocenionego czasu były listopadowe święta zaduszne, drugą — wróżby, możliwe tylko za sprawą dusz zmarłych. Dalej

Polacy zasłużyli na dobry rząd

 

To zdarzyło się po raz pierwszy po zmianach ustrojowych w Polsce w 1989 roku: partia, która przez całą czteroletnią kadencję sprawowała władzę, czyli Platforma Obywatelska zwyciężyła w kolejnych wyborach do Sejmu i Senatu — 9 października bieżącego roku. A dotychczas rządzący zawsze przegrywali i odchodzili. Tym samym PO uzyskała mandat do dalszego kierowania sprawami państwa i narodu. Przyzwoity wynik, na poziomie tego sprzed czterech lat, osiągnął też koalicjant PO — Polskie Stronnictwo Ludowe. Polacy w swej zdecydowanej większości zawierzyli więc przewodniczącemu PO, premierowi Donaldowi Tuskowi i jego koalicjantowi — PSL na czele z prezesem, wicepremierem Waldemarem Pawlakiem. Zwycięstwo to umocniło Tuska nie tylko w jego partii i w kraju, ale i w Europie. Dalej

Wydarzenia z ostatnich lat PRL

Strajk w Stoczni Gdańskiej
 

1980
3 IX – Porozumienie między stroną rządową a strajkującymi podpisano także w Jastrzębiu. Skończyło się tym samym «gorące lato» 1980 r., które przyniosło solidarny protest całego społeczeństwa i zmusiło władze do respektowania potrzeb i oczekiwań obywateli. Dalej

Podróż do «Zofiówki»

Podróż do «Zofiówki»
 

22 października Sobotnia Polska Szkoła, która działa przy Berdyczowskim Oddziale Związku Polaków Ukrainy, wyjechała na wycieczkę do m. Humania obwodu Czerkaskiego. Celem zwiedzania był pomnik architektury parkowej, znany w całym świecie jako park «Zofiówka». Założony w końcu XVIII wieku przez najbogatszego właściciela ziem ukraińskich Stanisława Szczęsnego Potockiego. Ten przepiękny zabytek do dziś posiada status jednego z najciekawszych obiektów historycznych Ukrainy. Historia «Zofiówki» ściśle wiąże się z dziejami Ukrainy, Polski, a także Rosji. Spacerując alejami parku, zwiedzając świetne pawilony i altanki, staramy się wyobrazić sobie: ile pracy ludzkiej, sił i umysłu zaangażowano do stworzenia takiego wspaniałego dzieła rąk człowieczych. I kim była ta kobieta, Zofia Witt-Potocka, która potrafiła na tyle zakochać w sobie mężczyznę, że postanowił zbudować dla niej taki park? Dalej

12