Tato już nie wrócił...

Po wojnie życie w Dowbyszu do łatwych nie należało. Wielu mieszkańcom tej miejscowości po raz kolejny zajrzał w oczy głód.

— W 1945 roku była wielka susza i nieurodzaj i w następnym roku znów nie było co jeść — wspomina Samuel Arabski. — Jeszcze w 1947 roku głodowaliśmy i dopiero później sytuacja zaczęła się poprawiać. Wtedy, o ile pamiętam, nikt z głodu nie umarł, ale ludzie byli bardzo wynędzniali. Zdarzały się przypadki aresztowań i prześladowań rolników, którzy chcieli coś z kołchozu ukraść nadającego do jedzenia. Pamiętam głośną sprawę Teofili Turowskiej, która później, po upadku Sowietów, została prezesem parafii. W 1947 roku zesłali ją do łagrów na 10 lat. Pełniła funkcję magazynierki w kołchozie. Pewnego razu z jej magazynu dwóch chłopów wzięli dwa worki zboża, bo nie mieli czym nakarmić dzieci. Milicja jednak ich złapała w lesie z tym żytem. Dostali po 15 lat łagrów, a Teofila Turowska trafiła do więzienia za to, że nie dopilnowała magazynu. Odsiedziała 6 lat. Wyszła wcześniej, bo umarł Stalin i ogłoszono amnestię. Wróciła do Dowbysza, pobudowała dom i pracowała w fabryce porcelany. Moje całe rodzeństwo też sprowadziło się do Dowbysza. Wszyscy pobudowali sobie domy. Jedna siostra, druga, dwóch braci. Przy nas zamieszkała mama, która później zmarła i tu ją pochowaliśmy. Ja pracowałem w przedsiębiorstwie, zajmującym się wydobyciem torfu. Nie doczekałem w nim jednak emeretury, bo wydobycie torfu w okolicach Dowbysza się zakończyło i przedsiębiorstwo zlikwidowano. Maszyny przekazano do Olewska, a załogę przeniesiono na Zakład Porcelany. Przed emereturą pracowałem w nim jako kierowca, zarabiając na utrzymanie rodziny. W zakładzie eksploatacji torfu poznałem swoją żonę, też Polkę, Alfredę Felińską, z którą wspólnie przeżyliśmy 60 lat. Zmarła kilka miesięcy temu. Mieliśmy tylko jednego syna, który obecnie mieszka w Winnicy. Siostra mojej żony zapisała mu bowiem mieszkanie, które wcześniej dostał jej mąż jako weteran II wojny światowej. Też był Polakiem i nazywał się Kowalski. Walczył w polskiej armii, do której go zmobilizowano, ale nie chciał zostać w Polsce i wrócił w rodzinne strony. Zawszę z żoną uważaliśmy się za Polaków, jak zresztą cała nasza rodzina. Dalej

Mozaika w PDF

Numer 1 (164) 2026 r. Mozaiki Berdyczowskiej dostępny po pobrania w formacie PDF.
 Pobierz (22,9 MB)

Dziadkowie walczyli...

Historię formowania oraz szlak bojowy 1 Korpusu Pancernego 2 Armii Wojska Polskiego opisali lokalni historycy z Berdyczowa Michał Bedź i Paweł Skowroński. W swoim tekście szczegółowo odtworzyli dzieje jednostki, podkreślając jej rolę w zmaganiach frontowych oraz znaczenie „etapu berdyczowskiego” w budowie polskich oddziałów pancernych.

Latem 1944 roku w Żytomierzu znajdował się sztab koordynujący formowanie jednostek i zgrupowań wojskowych mających uzupełnić szeregi Wojska Polskiego przerzedzone w walkach. Na ich bazie utworzono 1 Korpus Pancerny, który następnie wszedł w skład 2 Armii Polskiej.

U początków formowania jednostki stali utalentowani dowódcy i specjaliści wojskowi, wśród których wyróżniali się oficerowie Armii Czerwonej: gen. bryg. Józef Kimbar, były komendant Szkoły Pancernej w Saratowie, ppłk B. J. Synicyn, ppłk I. Dmitriew oraz płk W. Stryżewski. Dalej

Taizé — miejsce ciszy i spotkań pielgrzymów

Niewielka malownicza wioska w środkowo-wschodniej Francji (Burgundia) znana jest przede wszystkim jako siedziba międzynarodowej, ekumenicznej wspólnoty braci chrześcijańskich, założonej w 1940 roku przez br. Rogera. Do tego ważnego ośrodka pielgrzymkowego każdego roku przybywają dziesiątki tysięcy młodych ludzi z całego świata na modlitwę, spotkanie i refleksję duchową.

Wielu mieszkańców Berdyczowa dobrze zna duchową atmosferę swojego miasta. Berdyczowski klasztor karmelitów bosych od wieków przyciąga pielgrzymów szukających skupienia i modlitwy oraz głębszego doświadczenia spotkania z Bogiem. Podobne przeżycia można jednak odnaleźć także daleko od Ukrainy — w małej francuskiej wiosce Taizé. Dalej

Pamiątka z Polski — Polish Souvenirs

Zaproszenie do wzięcia udziału w konkursie

III Edycja KONKURSU PAMIĄTEK TURYSTYCZNYCH
PAMIĄTKA Z POLSKI — POLISH SOUVENIRS

Pokaż swój produkt w Polsce i za granicą!
Weź udział w konkursie "Pamiątka z Polski"

Drogi Twórco, Producentko, Artysto,

Przyjmujemy zgłoszenia do III edycji ogólnopolskiego konkursu "Pamiątka z Polski – Polish Souvenirs" – wyjątkowego plebiscytu, który promuje autentyczne, lokalne wyroby związane z polską kulturą, rzemiosłem i tradycją.

Jeśli tworzysz rękodzieło, regionalne smakołyki, ceramikę, tekstylia, unikatowe gadżety, kosmetyki, książki, sztukę czy inne produkty, które mogą stać się pamiątką – ten konkurs jest dla Ciebie.

Dlaczego warto?

• zdobędziesz certyfikat jakości "The Best Polish Souvenir",

• pokażesz swój produkt szerokiej publiczności – w Polsce i za granicą,

• zyskasz promocję w mediach i na targach turystycznych,

• Twoje produkty mogą trafić również do naszego nowego e-sklepu, który wkrótce startuje,

• finaliści zaprezentują swoje prace na prestiżowej wystawie pokonkursowej.

Masz produkt, z którego jesteś dumny(a)?
Zgłoś go już teraz i zaprezentuj jego wyjątkowy charakter!

Kategorie konkursowe:

1. Grand Prix

2. Pamiątka Narodowa

3. Całokształt twórczości

4. Sztuka

5. Wydawnictwa

6. Rękodzieło

7. Kosmetyki

8. Biżuteria

9. Odzież i tekstylia

10. Zabawki

11. Gastronomia, produkty spożywcze (pakowane), słodycze

12. Pamiątka z regionu

13. Ceramika

14. Pamiątka z miasta

15. Innowacja

16. Gry komputerowe, na telefon, aplikacje

17. Wydarzenia

18. Dewocjonalia

Zgłoszenia do konkursu:
https://polishsouvenirs.szef.co/formularze/zgloszenie

Pamiątki prosimy przesyłać na adres:

SEKRETARIAT KONKURSU
Redakcja TTG Polska
KONKURS PAMIĄTEK TURYSTYCZNYCH
ul. Kopernika 30/302, 00-336 Warszawa

Termin nadsyłania: 10. listopada 2026 r.
Ogłoszenie wyników konkursu: 25 listopada 2026 r. Dom Technika, ul. Czackiego 3/5 Warszawa

Organizatorzy konkursu:
Stowarzyszenie Polskich Mediów, Stowarzyszenie Zostań w Polsce, Warszawska Izba Gospodarcza, Redakcja TTG Polska — biuro konkursowe

Dodatkowych informacji związanych z konkursem udzielają:

• Aleksandra Oleksiak
  e-mail: [email protected], [email protected], tel. +48 609 810 561

• Maksymilian Gojdź
  e-mail: [email protected], tel. +48 532 006 188

• Piotr Żyła — odpowiedzialny za odbiór prac
  tel. +48 785 656 385

www.polishsouvenirs.org

Діди воювали...

З історії формування та бойового шляху 1-го танкового корпусу 2-ї Польської Армії Війська Польського

Влітку 1944 року у Житомирі розміщувався штаб, який координував діяльність органів формування військових частин і з’єднань для поповнення поріділих у наступальних боях лав Війська Польського. Вони мали стати основою 1-го танкового корпусу, що згодом увійшов до складу 2-ї Польської армії.

Біля джерел утворення 1-го танкового корпусу стояли талановиті військовоначальники й військові спеціалісти, серед яких особливо виділялися генерал бригади Юзеф Кімбар — колишній начальник Саратовського танкового училища, підполковник Б. Я. Синіцин, підполковник І. Дмітрієв, полковник В. Стрижевський. Dalej

Археолог і геолог Готфрид Оссовський: сторінки біографії

Сьогодні ім’я визначного організатора краєзнавчого руху на Волині, археолога, геолога, палеонтолога другої половини ХІХ століття Готфрида Оссовського (1833—1897) практично невідоме широкому загалові.

Перші науково-краєзнавчі розвідки, присвячені вченому, з’явилися лише в останні роки. Серед них стаття житомирського краєзнавця Р. Кондратюка, в якій автор торкається житомирсько-волинського періоду життя та діяльності дослідника в царині геологічного вивчення краю. Творчому доробку Г. Оссовського, як археолога присвячено розвідки М. Сохацького та Л. Крушельницької і М. Бандрівського. Про роль Г. Оссовського, як організатора краєзнавчого дослідження Волині, розповідається в монографії М. Ю. Костриці «Товариство дослідників Волині: історія, діяльність, постаті».

Завдяки залученню польських архівних джерел та допомозі колег-краєзнавців з Томська вдалося докладніше простежити подвижницьке життя і творчий шлях Г. Оссовського — непересічної постаті польської та української науки. Dalej

XIV Kongres Polskich Mediów

25 lutego 2026 roku w Warszawie odbył się XIV Kongres Polskich Mediów pod hasłem „Media lokalne filarem demokracji”. Kongres zgromadził ponad 200 wydawców i nadawców mediów lokalnych, dziennikarzy, ekspertów rynku medialnego, reprezentantów administracji publicznej oraz organizacji branżowych zaproszonych gości Honorowych.

Wg zapowiedzi kongresowych, wszystkie wystąpienia oraz panele są dostępne online TUTAJ >>>.

Inicjatywa Kongresowa cieszyła się bardzo dużym zainteresowaniem. Odnotowaliśmy, od chwili ogłoszenia organizacji Kongresu do jego rozpoczęcia, ponad 1 mln wejść na stronę.

Dziękujemy za to zainteresowanie oraz wsparcie tej inicjatywy samorządu dziennikarskiego.

Odnotowaliśmy także, kilka głosów które były próbą dyskredytacji Stowarzyszenia Polskich Mediów. Wg naszego stanu wiedzy, ale i analizy tych negatywnych głosów, była to próba nieuzasadnionego ataku, a analizująca go kancelaria prawna określiła jako fake newsy. Temat fake newsów pojawiał się podczas Kongresu, w jego kuluarach oraz zgłoszeniach po Kongresie. Dalej

Mozaika w PDF

Numer 4 (163) 2025 r. Mozaiki Berdyczowskiej dostępny po pobrania w formacie PDF.
 Pobierz (179 MB)