Nr 1 (164) 2026 r.
1926. Wydarzenia sprzed stu lat
Kalendarium historii Polski w datach
10 I — Gdynia otrzymała prawa miejskie.
2 II — Na warszawskim zjeździe Kół Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego podjęto uchwałę o powołaniu Organizacji Młodzieży TUR (OM TUR).
12 II — W wyniku połączenia się grupy Jana Dąbskiego ze Związkiem Chłopskim powstało Stronnictwo Chłopskie z Andrzejem Waleronem jako prezesem.
5 V — Upadł gabinet Aleksandra Skrzyńskiego. Wobec niepowodzenia w kompletowaniu nowego rządu przez Władysława Grabskiego, nowym premierem został ostatecznie 10 V, już po raz trzeci, Wincenty Witos. Lider PSL „Piast” udzielił dzień wcześniej wywiadu „Nowemu Kurierowi Polskiemu”, w którym stwierdził m. in.: Kraj domaga się silnych rządów (...) to co ujawniło się w tym przesileniu (...) podważa zaufanie kraju nie tylko do parlamentaryzmu, ale do naszej umiejętności rządzenia (...). Niechże wreszcie marszałek Piłsudski wyjdzie z ukrycia, niech stworzy rząd, niech weźmie do współpracy wszystkie czynniki twórcze, którym dobro państwa leży na sercu. Jeżeli tego nie zrobi, będzie się musiało mieć wrażenie, że nie zależy mu naprawdę na uporządkowaniu stosunków w państwie. Dalej
Катинський ліс
Ярослава Павлюк
Баладний триптих,
присвячений молодим офіцерам,
жертвам Катині
І. Останній танець
Я вранці покину казарму
Тож лихом об землю удармо!
Чого ти сумуєш, дівчино?
В нас щастя сьогодні краплина.
Я сміюсь- хай горе щезне,
Але що на серці в мене?
Хто вгада, що давить груди?
Котра куля моя буде?
Тепер ми при світлі ліхтарні
Танцюємо танок той давній,
І мила кружля, мов лебідка.
А завтра ... заплаче так гірко.
Я сміюсь — хай горе щезне,
Але що на серці в мене?
Хто вгада, що давить груди?
Котра куля моя буде?
Та куля на те не зважала,
Що панна його так кохала.
Сказала: “Мій буде — і баста”.
І крилам судилось опасти.
Хто вгадає, хто зуміє
Потаємні хлопця мрії?
Тільки та остання мила,
Що з собою одружила! Dalej
Patroni roku 2026
Patronami roku 2026 w Polsce, ustanowionymi przez Sejm i Senat RP, zostali wybitni przedstawiciele kultury, historii i nauki, w tym Józef Czapski, Ignacy Daszyński, Sergiusz Piasecki, Stanisław Staszic, Mieczysław Fogg, Józef Maksymilian Ossoliński, Andrzej Wajda, Jerzy Giedroyc oraz bł. Elżbieta Róża Czacka. Rok 2026 upamiętni również 100-lecie Polskiego Radia oraz inne ważne rocznice.
Patroni ustanowieni przez Sejm RP:
Józef Czapski (130. rocznica urodzin) — malarz, pisarz, świadek historii.
Ignacy Daszyński (160. rocznica urodzin, 90. rocznica śmierci) — premier, marszałek Sejmu, ojciec niepodległości.
Sergiusz Piasecki — pisarz, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej.
Stanisław Staszic (200. rocznica śmierci) — działacz oświeceniowy, publicysta.
Mieczysław Fogg (125. rocznica urodzin) — pieśniarz, artysta estrady.
Józef Maksymilian Ossoliński (200. rocznica śmierci) — twórca Ossolineum.
Patroni i wydarzenia ustanowione przez Senat RP:
Andrzej Wajda (100. rocznica urodzin, 10. rocznica śmierci) — reżyser.
Jerzy Giedroyc — redaktor paryskiej "Kultury".
Bł. Elżbieta Róża Czacka — prekursorka tyflologii, opiekunka niewidomych.
Miasto Gdynia — 100-lecie nadania praw miejskich.
Robotnicze Protesty Czerwca 1976 — 50. rocznica wydarzeń.
Inne rocznice i jubileusze:
Polskie Radio — 100 lat regularnego nadawania programu.
